Transition Town

Een tijd geleden heb ik de boeken 'The Transition Town, From oil dependency to local risilience' van Rob Hopkins en 'The Transition Timeline, for a local resilient future' van Shaun Chamberlin gelezen. Nou ja gelezen....doorgebladerd. Op een of ander manier kon wat er in de boeken staat me niet boeien. Waarom niet? Een duidelijk antwoord heb ik daar niet op, denk ik. Maar ik zal een poging wagen.

Piek olie hier en piek olie daar, ik weet niet, maar het raakt mijn hart niet. Het andere boek, The Timeline, schetst een aantal scenario's i.v.m. piek olie. Van kop in het zand en we zien wel waar het schip strandt tot een wereld waarin iedereen, inclusief overheid en bedrijven, direct aan de slag gaan om de samenleving zo te veranderen dat we straks zonder olie kunnen. Heel leuk, maar voor mijn gevoel bleef het gefilosofeer in de ruimte.

Ik begrijp dat de boeken je juist willen aanzetten tot concreet handelen, om individueel maar zeker ook samen de handen uit de mouwen te steken. Misschien ben ik iemand die veel meer geprikkeld wordt door hele concrete boeken. Boeken over tuinieren, kleiner wonen, consuminderen, eenvoudig leven en boeren in de stad, dat soort dingen. Hoe dan ook.....de boeken gaan naar de kringloopwinkel. Misschien dat iemand anders er wel enthousiast van wordt.

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Goedkoop eten bestaat niet!

Volgens mij was het 1997 toen ik de boeken ‘Je geld of je leven’ (van Hanneke van Veen en Rob van Eeden) & ‘Lekker zuinig’ (Hanneke van Veen en Dimitri van Veen) las. Leuk! Zo goedkoop mogelijk maar zeker ook lekker eten werd een leuke uitdaging. De markt, de goedkopere winkels, de kiloknallers en de kooi-eieren, allemaal lekker goedkoop. Ergens had ik wel door dat kiloknallers etc. niet erg goed waren, maar echt helemaal doordringen deed het niet. (Niet dat ze in die boeken kiloknallers promoten, juist niet.)

Totdat ik me, nu alweer zo’n 6 jaar geleden, echt ging verdiepen in eten en gezondheid. Ik kwam erachter dat er nogal wat tegen ons gelogen wordt, omwille van het geld, de winsten etc. En dat dit zich heel breed uitsmeert over politiek, voedselindustrie, landbouw- en veeteelt, gezondheidszorg en alles wat daarmee te maken heeft. Goedkoop eten heeft een prijs. Nee, niet het geld dat wij er voor betalen in de supermarkt, maar een prijs die op een andere manier ‘betaald’ wordt.


  • We betalen ervoor met onze gezondheid; veel goedkoop eten is niet gezond. Als we helemaal geen suiker (en ander zoet) meer zouden eten en wat minder andere (goedkope) koolhydraten, zou diabetes type 2 een stuk minder voorkomen. Huidige kosten diabetes in NL; meer dan 10 miljard per jaar.
  • We betalen met het milieu; granen, mais en peulvruchten (o.a. soja) zijn niet duurzaam. Ze hebben veel kunstmest en bestrijdingsmiddel nodig. Hele ecosystemen gaan naar de knoppen door granen, mais en peulvruchten en zelfs oerwoud wordt gekapt voor soja. Ook de fabrieksmatige veeteelt is niet duurzaam, omdat ze gebruik maakt van dat graan en die maïs en de soja. Laat je ze op gras groot worden, is het vlees duurder, maar wel duurzaam (zich verplaatsende kuddes op iets meer land per dier en het grasland neemt de CO2 op). En dan hebben we het nog niet eens over de milieukosten van het vervoer van bijvoorbeeld de bananen en quinoa uit verweggistan of tomaten uit Spanje. En wat dacht je van het heen en weer rijden van de boer naar de verpakkingstoestand, naar het distributiecentrum naar de supermarkt naar je huis. Ehm, willen we het nog over verpakkingsmateriaal hebben?
  • We betalen met onnodig dierenleed; denk aan het schiften van kip- en haankuikens. De hanen gaan in de kliko. Waarom geen braadhanen en eerst vrij lopende legkippen die daarna soepkippen worden? (Sorry, geen fileetjes meer, alleen nog hele kip.) Veel duurzamer. Oh ja, en graag op gras, nadat de koeien er zijn geweest. Schijnt heel goed te werken.
  • We betalen met te lage lonen en prijzen van medewerkers en boeren in derde wereldlanden.
  • We betalen met te lage prijzen voor Nederlandse producenten; tenminste als het hier net zo gaat als in de UK. Daar verdient de boer niks als de supermarkt een actie doet van 2 broccoli’s voor de prijs van 1 of 2e halve prijs. (Je denkt toch zeker niet dat de supermarkt zo’n actie uit eigen zak gaat betalen?)
  • We betalen met het dumpen van goedkoop eten op de derde wereldmarkten; o.a. de poten en vleugeltjes van onze ideale snelle makkelijke kipfilet. En daardoor raken ze daar hun eigen kip aan de straatstenen niet meer kwijt. (En moeten wij ontwikkelingshulp blijven geven?)
  • Etc. (Er is vast nog veel meer op te noemen.)

Dus goedkoop eten bestaat eigenlijk niet. Het kost de maatschappij, de wereld heel veel in allerlei opzichten. Maar daar merken we persoonlijk niet veel van in onze portemonnee, behalve misschien langzamerhand een beetje als het om gezondheidszorgkosten gaat.

Niet zo simpel
Maar verander dat maar even. We zijn in Nederland zo gewend om vooral op de boodschappen te bezuinigen. En ik vind bananen erg lekker en quinoa ook. Koffie drink ik graag en chocola lust ik ook. En als ik naar mijn voorraad kijk, dan komen bijvoorbeeld de rijst, de quinoa en de gierst niet uit Nederland en hoogstwaarschijnlijk ook niet uit Europa. Met asperges en aardbeien alleen in het seizoen heb ik geen probleem. Met appels alleen van september tot en met maart wel, gek genoeg.

En hoewel ik besef dat ik een verantwoordelijkheid heb in het kopen van verantwoord eten, vind ik het regelmatig lastig om er andere dingen voor te laten. Ik wil, heel menselijk, graag èn èn. En niet het ene wel en het andere niet. Het gaat met vlagen. Soms is het geen enkel probleem en geef ik blij kapitalen (eigenlijk normale prijzen) uit aan zaken die dat ook echt waard zijn. Soms ben ik al die bewuste keuzes en de prijzen van dat bewuste eten zat.

Klein budget
Het wordt nog een stuk lastiger als je financieel niet zo breed hebt. Want goed en verantwoord eten is vaak duurder dan het echt goedkope eten. Toch denk ik niet dat we ons blind hoeven staren op alleen fair trade of bio/eko. Er zijn meer manieren om goede keuzes te maken. Een paar voorbeelden:

  • Op de markt heb je vaak niet al dat extra plastic om je groenten en fruit heen. Tenminste als je duidelijk aangeeft dat je het in je eigen tas doet. Krijg je toch een plastic tasje mee, dan kun je dat hergebruiken voor bijvoorbeeld je afvalemmertje in je badkamer. Dat lukt met het stukje plastic dat om de paprika zit niet.
  • Koop de (bio)soepkip in plaats van de fileetjes.
  • Zoek de bio en verantwoorde opties in de budgetwinkels. De Lidl heeft toch steeds gemiddeld genomen de minst giftige groenten.
  • Kijk of je bij een lokale boer goedkoper aan groenten kunt komen.
  • Kijk of je bij een lokale boer of een slager antibioticavrij vlees kunt kopen tegen een goede prijs.
  • Nederlandse aardappel komen van dichterbij dan Chinese rijst. Een Nederlandse appel van dichterbij dan een banaan van Costa Rica.
  • Wordt expert in het op 100 verschillende manieren lekker klaar maken van de wortels van boer Jansen, vijf straten verderop.
  • Koop het gehakt of de eieren bijvoorbeeld bio en de rest (nog) niet.

Door na te denken over wat je waar en wanneer koopt, kun je veel veranderen. Met kleine stapjes en kleine veranderingen kom je ook ergens. 10% verantwoorder is altijd beter dan 0%. En ja, misschien moet je dan (een deel van) de cola, de chips en het snoep laten staat. Maar ja, dat was toch al niet gezond....;-)

Oh ja, en groei wat op je balkon of in de tuin. Verse tuinkruiden en wat onbespoten sla maken al een verschil.

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

GELUKKIG, jaargang 3, nr. 3 2013

Hij is alweer een tijdje uit, de GELUKKIG nummer 3 van dit jaar. Wat staat er in dat nummer?


Onder andere een interview met thuisblijfmoeder Beatrijs Hofland: "Niet tegen werk, maar vóór de kinderen". Ze blijft nu thuis bij haar vier kinderen, waarvan de jongste één jaar is, maar ziet dat niet als blijvende situatie: “Het is ook niet dat ik mezelf voor altijd thuis zie zitten. Ik heb gewerkt en het komt ook wel weer. Ik ben nu, een jaar na de geboorte van de jongste, aan het denken over een opleiding om een praktijk als hulpverlener te kunnen starten."

"Emancipatie is voor mij mijn talenten inzetten waar het nodig is. Ik ben beter in opvoeden dan mijn man. En voor hem is het niet mogelijk om deeltijd te werken. Keuzevrijheid is niet alleen keuzes maken voor jezelf, maar ook voor je gezin. Als moeder maak je ook keuzes die goed zijn voor je kinderen.”

Cadeau
Thee uit eigen tuin om cadeau te geven. Als je je munt, citroenmelisse, frambozenblad en vele andere eetbare planten oogst en droogt, kun je straks je eigen thee samenstellen en cadeau doen. Heb je geen tuin? Dan kun je zelf losse groene of zwarte thee 'aankleden' met bijvoorbeeld stukjes kaneel en gedroogde sinaasappelschil.

Hergebruik
We gooien kilo's 'afval' weg. Van veel is nog vanalles te maken. Zoals dit mandje van het lokale huis-aan-huis-blad.



En verder onder andere:

  • Haren wassen: groener en voor minder geld
  • Bijzondere manieren van vakantie vieren
  • De column 'Energie' van cabaretier Arie Vuyk

Spreken dit soort onderwerpen je aan? Is het door omstandigheden nodig meer te doen met minder? Of ben je de economie van meer, meer en hebben, hebben zat, dan is 'GELUKKIG, leven en genieten binnen je budget' misschien iets voor jou?

GELUKKIG verschijnt 6 keer per jaar. Voor € 15,- heb je een jaarabonnement, wat automatisch afloopt. Interesse? Meld je hier aan. Je kun GELUKKIG ook cadeau doen!

Aan iedereen verder het verzoek, als je iets administratiefs wilt vragen rondom een abonnement of nabestelling, om dat dan via de e-mail te doen: abonnement at kleinbudget punt nl. Zo blijft mijn blog een blog en de administratie de administratie. Alvast bedankt!

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

U bent gewaarschuwd!

"Er komt een na-rekening van 200 euro voor warmte (stadsverwarming) aan. Als u wilt kun u uw voorschot verhogen."

Heel aardig dat de energiemaatschappij een waarschuwing geeft, drie maanden van te voren. Dan kun je daar nog rekening mee houden in de rest van je uitgaven. Wij hebben die 200 euro wel ergens liggen en laten 'm daar liever nog even een minuscuul beetje rente vangen. De narekening komt ook niet onverwacht. We hebben echt vaker de verwarming aan gehad dan anders. Zelfs gisteravond nog even om net de kilte eruit te halen. Het was 17 graden in de woonkamer.

Verwacht jij een narekening voor warmte of gas vanwege kou die vroeg begon en vanaf morgen eindelijk weg lijkt te gaan?

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

ESBL is geen bacterie!

Leer verder op Echt Gezond Eten.

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Kokosolie is en blijft gezond!

Lees verder op mijn andere blog: Kokosolie (kokosvet) is en blijft gezond! 

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

What's for Lunch?!

Aardappelsalade met gedroogde tomaat, kappertjes en lenteui, met tomaat en blokjes boer'nkaas.

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Recensie: You can buy happiness

'You can buy happiness (and it's cheap'). Oftewel je kunt geluk kopen en het is goedkoop. Ik las het boek een tijd geleden en haalde er inspiratie uit voor de serie 'Geluk is...' in het blad GELUKKIG. Maar ook om in mijn eigen leven eens kritisch naar de spullen te kijken. In het boek vertelt Tammy Strobel hoe zij en haar man Logan van een appartement met twee slaapkamers, via eentje met één slaapkamer, naar een mini-huisje van 12 vierkante meter zijn verhuisd. De 'buitenkant', de verhuizing, ging samen met allerlei veranderingen van binnen. In plaats van gestrest werken voor spullen, in een baan die haar teveel kostte, in tijd en gezondheid, en die ze niet eens leuk vond, verdient ze nu relaxed haar geld met schrijven en fotograferen.


Het is een verhalend boek, met haar eigen verhaal en verhalen van anderen. Maar ook een heel praktisch boek met vragen die je jezelf kun stellen en kleine acties die je uit kunt voeren. Denk aan:

  • Welke dingen kun je nu uit je blote hoofd al bedenken om je leven te vereenvoudigen?
  • Auto de deur uit? Verkoop 'm niet meteen, maar parkeer 'm een tijdje en leef alsof je 'm niet hebt. Zo kom je er achter waar de knelpunten zitten en kun je daar een oplossing voor zoeken. Of misschien is helemaal geen auto in jouw situatie toch niet reëel. (Maar dat geeft weer aanleiding om ander oplossingen te zoeken, zoals bijvoorbeeld auto delen.)
  • Begin met het delen en (uit)lenen van spullen.


Tussendoor vind je uitspraken en wijsheden, los en in de tekst, die eigenlijk best op tegeltjes kunnen:

"Geld kan geluk kopen, maar het hangt af van waar je dat geld aan besteed."

Chris: "Niets maakt me gelukkig. Ik ben gelukkig."

"In het kort - materialisme leidt ons af van de twee dingen in het leven waar we gelukkig van worden; goede relaties en dingen doen waar we van houden."

Een leuk aspect van het boek is dat je leert dat overal een oplossing voor is of komt. Ze hadden bijvoorbeeld een voedselvoorraad voor noodgevallen. Maar ja, waar laat je dat in je huisje 12 vierkante meter? Maar ze hebben hun voorraad terug weten te brengen tot een hoeveelheid die past binnen hun minihuis. En het is alleen nog eten dat ze normaal ook eten. Dus zelfs als je nu denkt, dat lukt me nooit.....zucht. Begin gewoon ergens en al doende en pratende (je moet er wel wat voor doen) komt er wel een werkbare oplossing. Kleine stapjes werken het best.

Ik vind het een leuk en inspirerend boek. Het boek is bij mijn weten nog niet in het Nederlands vertaald, dus een beetje kennis van het Engels is wel handig. Al leest het boek lekker weg. Natuurlijk gaat het over de Amerikaans situatie, dus hier in NL gaan een aantal dingen een beetje anders. Gebruik je creativiteit om te werken met Nederlandse oplossingen! Het grootste deel van het boek is overal toe te passen.

Ik hoef niet op 12 vierkante meter te wonen, maar wil wel minder spullen. Ik houd mijn exemplaar daarom nog even op de plank om nog eens te herlezen of door te bladeren als inspiratie.


  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

De broek & Kimchi

'k Heb een patroon gevonden en een stuk stof gekocht. Mooi blauw stretch linnen. Eerst even wassen tegen de krimp en dan aan de slag. Grappig dat ik als tiener zomaar even een broek en een blouse met kraag en manchetten etc. in elkaar flanste en het nu best spannend vind om aan de broek te beginnen. Ik denk teveel na denk ik. De broek heeft geen rits, maar een stuk elastiek aan de achterkant. Dat is vast te doen.


Ik kocht de stof bij Textielstad in Tilburg, een stoffenwalhalla. Niet voor couponnetjes (al hebben ze wel een koopjeshoek, maar die is klein t.o.v. de rest van de winkel) maar rijen en rijen met kwaliteitsstoffen. Allemaal op soort en dan op kleur. Als je veel kleding zelf maakt en je hebt geen problemen met stofprijzen die vaak tussen de 10-25 euro liggen, dan is het echt de moeite waard om hier met een lijstje naar toe te gaan. Ook al kom je uit een heel ander deel van NL. De koffie staat klaar! Je kunt ook online bestellen.

Kimchi
Ook weer even aan de slag geweest met gefermenteerde groenten. Nu een paar oosterse varianten. Kimchi, de pittige Koreaanse variant met Chinese kool. Nou ja, pittig? De "cayennepepers" die ik kocht waren net iets pittiger dan rode paprika's. Dus heb ik er nog maar wat chilivlokken bij gedaan. De andere is bloemkool met kurkuma, komijn, mosterdzaad, knoflook en de niet zo hete peper. Ben benieuwd wat het wordt.


  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Lunch: Gegrilde groenten 3 keer anders

Als je aan 'massaproductie' doet, heb je ergens één keer werk van en meerdere keren plezier.

Ik sneed
2 aubergines,
2 courgettes,
2 uien,
2 rode paprika's en
1 groene paprika
in stukken en verdeelde ze over 2 ovenschalen. Wat olijfolie eroverheen, peper en zout en even goed omgeschept (met handen). Daarna zo'n 3 kwartier gebakken in een oven van 150-160 graden. Na het eerste kwartier de groenten even doorgeroerd.



Variatie 1: Met knoflook-kruiden-dressing en het minigehaktbroodje.
Ik hakte flink wat kruiden uit de tuin fijn en mengde die met een teentje knoflook uit de pers, citroensap en olijfolie. De dressing roerde ik door de nog warme groenten.









Variatie 2: Oven-ommelet (oven frittata/tortilla)
Ik mengde de groenten met 4 geklutste eieren met wat peper en zout en een restje geraspte kaas. De frittata ging zo'n 25 minuten in een oven van 180 graden. 





Variatie 3: Met feta-kaas
Ik deed er een eenvoudige dressing van kruidenazijn en olijfolie doorheen en verkruimelde er een stukje fetakaas over met een beetje zwarte peper.

We aten met twee personen in totaal 4 keer lunch van deze groenten. Twee keer met het minigehaktbroodje, een keer de oven-ommelet (met nog een restje voor een ontbijt) en een keer met de feta.

Doe jij aan massaproductie, marathonkoken of vriezerkoken om in weinig tijd toch gezond te eten?



  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Lunch: mini-gehaktbroodjes

Als je Paleo/Oer of low carb eet, of het GAPS dieet volgt. Of onregelmatige diensten hebt, niet echt warm kunt eten op je werk, maar wel graag iets meer wil eten dan alleen brood. Of je liever niet die kroket eet in de kantine, dan kun je bijvoorbeeld mini-gehaktbroodjes maken in je muffin bakblik. Lekker makkelijk te maken, mee te nemen en in te vriezen.




Ik mengde 1250 gram gehakt (1 kg rund en 250 gram varkens) met zout, peper, verse oregano, knoflook en wat tomatenpuree. Verdeelde het gehakt over de muffinvorm en bakte de mini-gehaktbroodjes in 25 minuten op 180 graden gaar. Ik liet ze afkoelen in de vorm en vroor daarna de helft in.


Lekker met bijvoorbeeld een salade van geroosterde groenten met knoflook-kruiden-dressing.


  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Aaaargh! & GEZOCHT

Ik wil een zomerbroek. Niet in pasteltinten, maar gewoon zand, grijs of blauw. En nee, even geen jeans! Maar linnen of iets anders. Maar wat denk je? Nee hoor, na zo'n 30-40 broeken passen in twee dagen, niks! Lengtemaat 34 is zelfs vaak te kort en ik heb geen heupen en geen billen..... (oké, hele kleintjes dan, anders had ik niks om op te zitten). Waar het op neer komt is dat ik van die lange dunne stengels heb, met weinig vorm. Ik zit er verder niet mee, maar een broek zou toch wel leuk zijn. Dus dan toch maar zelf maken? Wat moet ik anders? Ik heb tenslotte net 1,5 jaar naailes achter de rug. 'k Zou het nu wel eens een beetje moeten kunnen.

Dus GEZOCHT: Wie heeft er nog een stapel Burda's en/of Knipmode liggen die ik kan overnemen. Mag een paar jaar oud zijn.

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Kunnen we de woestijn weer tot bloei brengen?

Ja, dat kan, met permacultuur! Permacultuur is een manier van met het landschap, je tuin en je balkon omgaan, die past bij de natuur. De kennis die we hebben van hoe de natuur zijn eigen evenwicht houdt, kunnen we toepassen in landbouw, tuin en op het balkon. Ik had er wel eens van gehoord en hier en daar iets in het Nederlands gelezen, maar ik ben razend enthousiast geworden na het zien van een paar video's, zoals deze...


En als je wat meer tijd hebt, deze docu van Tegenlicht: Groen Goud

Geoff Lawton biedt nu een online cursus permacultuur aan via zijn site. De cursus begint op 12 mei en kost 1000 Australische dollars (zo'n 800 euro). Ik heb wat youtube-filmpje van hem gezien en hij weet waar hij over praat en heeft eindeloos veel ervaring. Zelf ben ik nog niet toe aan zo'n cursus, maar jij misschien wel. Er schijnen nogal wat agrariërs op in te schrijven, juist omdat je er niet voor hoeft te reizen en je het bij wijze van spreken tijdens de koffie kunt doen.

Ik ga dit seizoen bedenken hoe ik mijn tuin meer 'permacultuur' kan maken. Mijn minimoestuin vind ik geweldig, nu verder met volgende stappen.


  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Gras-transplantatie

Heerlijk zo'n stukje gras in de tuin. Kun je lekker op liggen. Kunnen de katten lekker op rondrollen. Kun je je kleine visite op een kleedje zacht laten spelen etc. Maar dat mos en het (on)kruid dat harder groeit dan het gras.....grrr!

Dit jaar doe ik een poging om mijn grasveldje weer een grasveldje te laten zijn. Al in de weer geweest met een zakje (duur!) zaad, maar dat is een matig succes. Eerst was het te koud, nu is het te droog.

Van 't weekend kwam ik in de tuin tussen de planten wat flinke pollen gras tegen (dat krijg je als je vanaf septober geen onkruid meer gewied hebt). Toen dacht ik, laat ik die eens transplanteren naar kale plekken. Dus de grond op de kale plekken wat los gemaakt. De polletjes gras uit de tuin getrokken en op de kale plekken gelegd, flink aanstampen en water geven. De komende dagen ook nog water blijven geven. Twee polletjes die ik vrijdag had getransplanteerd, zaten nu al vast!

En zo heb ik ook nog een paar lavendel-zaailingen tussen de tegels vandaan getransplanteerd naar de tuin. Er zaten niet veel wortels aan, maar wie niet waagt wie niet wint.


  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS