dezakelijkehuisvrouw-Cinema-Blend

Staan steeds meer spullen wegdoen en je enigszins voorbereiden op calamiteiten of een flinke dip in de economie tegenover elkaar? Of passen ze bij elkaar? Zelf denk ik dat ze bij elkaar passen. Samen met consuminderen, milieu-bewuster leven, samen- en zelfvoorzienend leven, vormen ze een nieuwe manier van denken over leven, samenleven en economie.

Minder afhankelijk, meer zelfstandig
In alle gevallen kijk je naar de essentie van wat je nodig hebt. Wat is genoeg? Wat heb ik echt nodig en wat niet? Als het punt je bij paaltje komt, heb je onderdak, eten en drinken nodig. En als dat geregeld is, heb je ruimte voor andere zaken en extra’s. Door bezig te zijn met het genoeg en leren om dingen zelf te doen, worden we minder afhankelijk van de overheid, organisaties, winkels en fabrieken. We nemen meer verantwoordelijkheid voor ons eigen leven en trekken ons minder aan van wat ‘ze’ vinden dat we moeten hebben of doen.

Waarom ik bewust de term “preppen” verder niet gebruik
Veel preppers gaan ervan uit dat er binnen nu en relatief binnenkort een dramatische verandering in de wereld plaatsvind, waar ze last van krijgen. Dat kan, maar het hoeft niet. Sinds de tweede wereldoorlog zijn er genoeg momenten in de geschiedenis geweest, waaruit een of andere flinke crisis had kunnen komen. Maar behalve wat autoloze zondagen, economische dips en flinke prijsstijgingen hier en daar en wat nucleaire dreiging, gebeurde er in Nederland niet veel op grote schaal. De watersnoodramp in 1953 als uitzondering.

Natuurlijk vonden er wel kleinere rampen plaats door bijvoorbeeld storm, brand en overstroming van rivieren. Maar vragen die om een constante staat van paraatheid met een kelder vol eten en een uitgebreide kennis van overleven in de wildernis? Of is het voldoende om eens goed na te denken over mogelijke scenario’s en een paar verstandige dingen te doen. Denk aan rookmelders plaatsen, het stof uit de droogtrommelfilter halen, je administratie niet op de begane grond bewaren als je in de buurt van een rivier woont etc. Ook op economisch vlak heb je natuurlijk persoonlijke en lokale crises. Denk aan werkloosheid door sluiting van een grote fabriek, scheiding, arbeidsongeschiktheid etc. Maar een inflatiecrises à la Argentinië of Griekse toestanden hebben we hier nog niet gehad.

Bewust leven geeft flexibiliteit
Door anders te gaan leven, word je zelfredzamer en flexibeler. Bij droogte heb je je regenton(nen) met water om je moestuin vochtig te houden. Met je moestuin, zeker als hij van enig formaat is, ben je in tijden van prijsstijgingen minder afhankelijk van anderen. Door (als het kan) van bijvoorbeeld 70 procent van je inkomen te leven, kun je beter financiële tegenvallers en achteruitgang in inkomen opvangen. Niet dat je daarmee alles voorkomt, maar je hebt wat meer financiële armslag.

Stijgt de prijs van een pak koffie ineens naar 10 euro per pak omdat de oogst mislukt is? Dan kun je met de paar pakken koffie in je kast langzaam afbouwen (afkicken?). Breekt de waterleiding, dan heb je wat flessen drinkwater staan. Heb je alleen spullen die je echt gebruikt, dan scheelt dat bij het plotseling moeten verhuizen. Weinig spullen maar wel van goede kwaliteit, zorgen ervoor dat je lang geen nieuwe spullen hoeft te kopen. Voordelig als je een tijd lang minder inkomsten hebt.

Gaat de economische toestand ineens hard achteruit, maar heb je een uitgebreide consuminderkennis, dan heb jij een voorsprong op de rest. Ken je mensen met verschillende vaardigheden, dan kun je diensten ruilen. Heb je al ervaring met een minimoestuin, dan is het in slechtere tijden makkelijker om een grotere moestuin (je achtertuin?) te beheren.

En zo kan ik nog eindeloos doorgaan. Voorbereid zijn op ‘de toekomst’, wordt eigenlijk een soort voorbereid zijn op het leven. Er niet vanuit gaan dat alles wel goed komt en er altijd overvloed zal zijn, zonder in een kramp te schieten. Gewoon je leven leven en ervan genieten en daarnaast verantwoordelijkheid nemen voor jezelf, je gezin en wat je verder belangrijk vindt. In je eigen tempo op je eigen manier.

Peulvruchten (bonen, erwten en linzen) zijn een bron van eiwitten. Ze bevatten niet alle eiwitten die we nodig hebben. Dit kun je oplossen door ook andere eiwitbronnen te eten, zoals kaas en andere melkproducten, vlees, vis, ei, noten en granen. Een aantal andere punten om in gedachten mee te nemen zijn:

• Als je darmen niet optimaal werken, kun je meer last dan lust van peulvruchten hebben.
• De vraag is of we (onze darmen) ook werkelijk alle eiwitten uit de peulvrucht kunnen krijgen. Plantencellen zijn nogal moeilijk af te breken voor onze darmen. Dus stel dat er in theorie 10 gram eiwitten in 100 gram gekookte linzen zit, dan kan het maar zo zijn dat je lichaam er maar 7 gram uit weet te halen.
• Bonen, erwten en linzen hebben op papier een redelijk hoog eiwitgehalte. En dat klopt ook als het om de gedroogde vorm gaat. Gedroogde kikkererwten bestaan bijvoorbeeld voor 20 gram per 100 gram uit eiwitten en gedroogde linzen uit 21 gram eiwitten per 100 gram. Maar gedroogde peulvruchten eten we niet, we eten ze gekookt. En dan heb je in het geval van de linzen nog maar 10 gram en bij kikkererwten nog maar 7,5 gram eiwitten per 100 gram gekookt product. (Bron: voedingscentrum)

Als eiwitbron zijn peulvruchten niet mijn favoriete keuze. Ik vind ze wel lekker!

Spruiten
Gelukkig kun je ook ‘groenten’ maken van gedroogde bonen door ze te spruiten. Denk aan taugé van mungbonen. Het kiemproces zorgt voor vitamine C en andere vitamines. Gedroogde hele groene erwtjes kun je zaaien en de jong plantenscheuten in je salade doen. In mijn voorraad komen wel wat gedroogde peulvruchten, maar geen enorme hoeveelheden. En ik ga wat meer experimenteren met het spruiten van bonen en linzen.

Uitgangspunten

• Het doel is een ‘adempauze’ in het geval er echt iets aan de hand is. Dus geen bunker vol met eten dat je 25 jaar kunt bewaren, want misschien gebeurt er de komende 20 jaar niet veel bijzonders. Maar als er wel iets drastisch verandert hebben we gewoon wat extra voorraad om de overgang naar een eventuele nieuwe situatie iets te verzachten. En om iets te eten en drinken in huis te hebben in een noodgeval.
• Alleen eten op voorraad hebben dat we nu eten of zouden willen eten. We eten nu bijvoorbeeld geen cup à soup, dus komt dat ook niet in de voorraad.
• We eten van de voorraad en vullen die weer aan.
• Het grote voordeel voor mij is minder tijd kwijt zijn aan boodschappen doen, door regelmatig wat groter in te kopen.

Meer is het niet. ‘k Heb eigenlijk altijd al voorraad gehad. Gewoon in de kast onder de trap en in dit huis in twee enorme keukenladen. Maar nu denk ik er iets bewuster over na.

...de bouillon en het vet van je gehaktbrood? Nadat ik het gehaktbrood 15 minuten had laten 'rusten' om iets van het vocht weer op te nemen, heb ik de rest afgegoten in een kommetje. Je krijgt een laagje vet en een mooie laag gelatine-rijke bouillon. Dit verzadigd vet kan je lichaam goed gebruiken voor lichaamscel-onderhoud. De gelatine-rijke bouillon is goed voor o.a. je darmen en je gewrichten.

De volgende dag wilde ik preisoep maken (zelfgetrokken bouillon uit de vriezer + prei + zout). Omdat in het gehaktbrood tomatenpuree zit, heb ik de soep aangepast en werd het een tomaten-preisoep, door er wat tomatenpuree bij te doen.

Een andere optie was geweest om het vet eraf te scheppen en daar bijvoorbeeld groenten, die goed met tomaat samen gaan, in te stoven. Denk aan prei, courgette, witte kool etc. En dan alleen de bouillon in de soep te doen.

We eten bijna dagelijks fruit nu. Soms twee stuks, soms vier en soms geen. Maar in tijden van nood is fruit voor vitaminen geen prioriteit voor mij. Groenten hebben dan mijn voorkeur. Als we het kunnen krijgen, prima. Maar geweckt en blikfruit, bevat meestal vooral suiker, water en vezels en weinig tot geen vitaminen. Aan invriezen begin ik niet, omdat we het bij onze kleine vriezer houden.

Appels en peren kun je koel bewaren. Zomerfruit, uit eigen tuin, zou ik gewoon lekker opeten in het seizoen. Natuurlijk kan ik voor de lekker wat sap, siroop, jam, appelmoes andere fruitige dingen maken, maar omdat we zo min mogelijk (toegevoegde) suiker willen eten, is dat niet iets waar ik veel energie in ga steken.

Gedroogd fruit
Dat vind ik dan weer wel handig en lekker! Zoet, maar met een aardige hoeveelheid mineralen. Gedroogd fruit is ook makkelijk mee te nemen in noodgevallen en je kunt het eten zonder te koken. Rozijnen en vijgen gaan hier het snelst.

Gedroogde appeltjes
Gedroogde appeltjes vind ik ook erg lekker. Maar kopen doe ik ze bijna nooit. Vaak vind ik ze best duur en ik heb een paar teleurstellende ervaringen met sponzige dingetjes zonder smaak. Dus zelf maar aan het drogen dan?

Heeft iemand ervaring met appels drogen in de oven of de zon? Wat is de beste methode? Welk ras appels smaakt nog lekker na het drogen? Of welke winkel heeft lekkere gedroogde appeltjes?

De serie 'Extreme Cheapskates' wekt bij sommige consuminderaars de kriebels op omdat ze denken dat andere mensen nu over hen gaan denken dat zij net zo 'raar' zijn. Ten eerste denk ik dat dat wel meevalt, er staat 'Extreem' in de titel. En veel mensen weten wel wat dat betekent. Ten tweede, wat is extreem? Ik kan wel wat dingen noemen die door anderen als extreem worden ervaren:

• Je gaat toch niet je eigen wasmiddel maken?
• Je tweede auto weg doen? Voel je je wel goed?
• Ga je niet op vakantie? Nou, dat zou ik echt nooit doen!
• Een composthoop? Jakkes!
• Iets over de datum eten? Echt niet, dat is eng.
• Bah, jij gaat niet elke dag onder de douche? Oh, wel douchen, maar je wast om de dag je haar, met een ieniemienie beetje shampo.
• Tweedehand kleren? Jakkes, misschien hadden die mensen wel luizen.
• Je gaat je kind toch geen tweedehands speelgoed geven? Belachelijk, je geeft je kind toch het beste?

En zo kan ik nog wel even door gaan. Eigenlijk is het maar net hoe je tegen spullen, geld en de wereld aan kijkt, wat je als extreem ervaart.

Neem nu de mevrouw die in een potje plast voor de composthoop. Is dat vies? Nee, want of je nu in een toiletpotje plast of in een leeg appelsappotje...beide moet je schoonmaken. En na toiletgebruik was je je handen (hoop ik :-). Dus niks vies aan. Het is maar net wat je gewend bent. Voel ik me nu geroepen om ook in een potje te plassen voor mijn composthoop. Nee, ik vind mijn composthoop goed zo, zonder plasje.

Wat wel irritant wordt, is als mensen zichzelf en anderen niks meer gunnen omwille van het geld bij elkaar schrapen zonder doel. Maar dat heeft te maken met hoe de persoon in elkaar steekt. Zulke mensen blijven vervelend, of ze nu geld over de balk smijten of geen cent uitgeven.

Wij eten best veel groenten. ‘s Morgens verdwijnen er meestal twee winterwortels en een bietje of twee stengels bleekselderij in de sapcentrifuge. Lunch bestaat, zeker voor mij, vaak ook o.a. uit een portie groenten in de vorm van soep, restje van gisteren of één of andere salade. En dan ‘s avonds ons kommetje gefermenteerde groente en de meestal een royale portie gekookte groente of salade bij ons stukje vlees of vis. Als we ‘s avonds rijst, gierst, quinoa of (zoete) aardappel eten is de hoeveelheid iets kleiner.

Hoeveel nodig?
Laten we zeggen dat we het sapcentrifuge-gedoe laten zitten in tijden van crisis, dan kom ik toch zeker nog wel op zo’n 0,5 - 1 kg groente per dag voor ons tweeën. Sla is wat lichter, maar een bloemkooltje gaat hier met z’n tweeën vaak (bijna) in één keer op. Neem nu uien, die gebruik ik bijna dagelijks, dus daar eten we er per jaar maar zomaar 300 van. Hoeveel zitten er ongeveer in een kilo, van een iets groter formaat uien? Een stuk of 6-7? Dan heb je het per jaar toch over zo’n 40 tot 50 kilo uien die we met z’n tweeën wegwerken. Dat heb je niet zo in de gaten als een om de 2-3 weken een zak van 2,5 kilo koopt.

Hoeveel voorraad?
Hoeveel voorraad wil ik eigenlijk hebben? En hoeveel heb je werkelijk nodig? De supermarkten hebben kleine voorraden. Dus als de aanvoer tijdelijk stilstaat, zijn ze binnen een (aantal) dag(en) in ieder geval door hun versspullen heen. En binnen een week waarschijnlijk door al het eetbare spul. Duurt de crisis, in welke vorm dan ook, langer dan neem ik aan dat de Nederlandse overheid iets gaat doen. Maar ik heb geen idee of ze voedselvoorraden hebben en hoeveel en wat.

Mijn idee is om voor 14 dagen eten in huis te hebben, dat we zonder koken kunnen eten. Denk aan crackers, een pot pindakaas, augurken, blikje zalm etc. Als ik nu zou inventariseren, zou ik best al eens een heel eind kunnen komen. Je eet misschien wat vreemde maaltijden en niet zoveel als je gewend bent, maar hé, in een echte crisis is het vooral zaak om op de been te blijven. Voor de rest is mijn streven om eerst maar eens wat bewaarmethodes uit te proberen, voordat ik 30 kilo wortels bestel en er achter kom dat ze in de garage maar 6 weken goed blijven in plaats van de geplande 12. Houdbare zaken wil ik wat meer in bulk gaan kopen (was ik toch al van plan), dat bespaart een beetje geld en vooral tijd.

Terug naar de groenten
Er zijn verschillende manieren om groenten te bewaren. Denk aan invriezen, drogen, wecken, inmaken in azijn en/of olie, zouten, op een koele plek of door ze gewoon in de tuin te laten staan, maar dan te beschermen met een laag van het een of ander.

Invriezen
Ik heb al eerder eens gedacht of we niet beter een grotere vriezer kunnen aanschaffen. Maar zo’n ding kost stroom en als hij uitvalt en dat duurt lang genoeg, dan zit je. We houden het bij het vrieskastje wat we hebben en dat gebruiken we vooral voor vlees.

Drogen
Iets wat ik eerlijk gezegd nog nooit gedaan heb met groenten is ze drogen. Gedroogde groenten nemen relatief weinig plaats in en wegen weinig. Ideaal voor kamperen. In Nederland is het vaak te vochtig om groenten (alleen) in de zon te drogen. Maar er zijn meer opties, o.a. een zonneoven, in de auto op een zonnige dag, de oven en boven je kachel (in de herfst, niet midden in de zomer). Hier wil ik wat mee gaan experimenteren. In eerste instantie denk ik aan paddestoelen en tomaten.

Wecken
Na invriezen, schijnt wecken het meeste energie te kosten. Eerlijk gezegd zou ik maar één groente kunnen bedenken die ik eventueel zou wecken: sperziebonen. (Oké, en gezeefde tomaten en appelmoes.) Maar sperziebonen uit pot vind ik niet zo heel lekker. Dus is het dan de moeite waard, of kies ik ervoor om ze alleen in het seizoen te eten.

Natuurlijk kun je ook bijvoorbeeld rode kool wecken, wortels en bieten. Maar die kun je ook allemaal koel wegleggen in de schuur of ingraven in vochtig zand. Wat me opvalt bij weckrecepten, is dat er nogal wat ‘dubbel’ wordt gedaan. Bijvoorbeeld jam wecken, of zoetzuur wecken. Volgens mij doe je dan dubbel werk.

Azijn/olie
Denk aan augurken, uien en gemengde groenten in het zuur. Maar ook aan chutney, salsa en ketchup. In olie kun je bijvoorbeeld halfgedroogde tomaten bewaren, fetakaas en paddestoelen. Lekker als smaakmakers. In deze categorie wil ik ook wat experimenteren.

Zout/fermentatie
Echt inleggen in zout, zoals snijbonen in het zout, doen we met groenten bijna niet meer. Ze schijnen erg zout te worden en weinig smaak en vitaminen te hebben. Wel gebruiken we nog zout om groenten te fermenteren, denk aan zuurkool. Maar ook groenten in het zuur, waar tegenwoordig azijn voor gebruikt wordt, kun je maken met behulp van fermentatie. In deze categorie wil ik zeker meer experimenteren. En in zout ingelegde citroenen ga ik ook weer eens maken.

Koele plek
Uien, knoflook en pompoenen kunnen bewaard worden op koele kamertemperatuur. Geen probleem dus voor de gemiddelde consuminderaar. In een onverwarmde garage of schuur kun je goed kool, wortelgroenten en knolgroenten bewaren. Er zijn ook allerlei ingraafmethodes (inkuilen) waar ik me eens in zou kunnen verdiepen. Een kast op een (afgesloten) balkon kan ook dienst doen als ‘kelder’. Zorg wel voor voldoende ventilatie, i.v.m. vocht, zou ik zeggen. Heb je een balkon op het westen en regent het altijd in, dan is het misschien te vochtig. Probeer kleine hoeveelheden uit en check regelmatig.

In de tuin
In het seizoen kun je natuurlijk gewoon vers uit eigen tuin eten. Nu hebben we een strook als minimoestuin, maar als het nodig is kan er nog meer tuin omgespit worden. Groenten als sla en spinazie kun je heel vroeg en heel laat zaaien. En er kan ook heel wat in je tuin blijven staan. Denk aan boerenkool en spruitjes. Maar ook prei, wortels en pastinaken kunnen in de grond blijven, eventueel met wat bescherming. Ik ben benieuwd wat de minimoestuin gaat opleveren. In ieder geval niet voldoende om ons een heel jaar van groenten te voorzien.

Leveranciers in de omgeving
Het is handig om te weten wat er allemaal in je omgeving geteeld en verkocht wordt. In geval van nood kun je dan bij deze leveranciers kijken of ze nog wat te bieden hebben als de supermarkt leeg is. En door nu al bij ze te kopen stimuleer je de lokale economie. Vaak is direct bij de boer kopen een stuk goedkoper en verser. Hier ‘om de hoek’ kan ik terecht voor asperges en aardbeien en later in het seizoen voor zaken als wortels, kool, prei en aardappelen.

Op fietsafstand weet ik zo uit mijn hoofd ook een champignon-, witlof-, tomaten- en paprikakwekerij te vinden. Ik heb bij deze leveranciers nooit wat gekocht, maar kan wel eens uitzoeken of ze aan huis verkopen en dat dan eens doen.

Dus...
Ik vind het nog best een klus om te zoeken naar een gebalanceerde manier van voorraad aanleggen, zonder dat het een voorraad is om de voorraad. Maar door niks te doen gebeurt er niks. Door dingen op een rijtje te zetten en uit te proberen, groei ik er langzaam in (denk ik).

Voorraad: Intro
Voorraad: Waar beginnen?

Vorig weekend waren we er niet, dus heb ik de aflevering opgenomen en later bekeken. Zonet met een bakkie koffie, die van gisteravond gezien.

Aflevering twee begon met iemand die het zuinig zijn inderdaad flink te pakken had. Een aantal nuttige punten:

• Meubels krijgen of vinden bij het grof vuil.
• Je gas laten afsluiten als je bijna niet thuis eet en weinig kookt. Ze hoeft dan de vaste kosten, alleen voor het aangesloten zijn op het gas, ook niet te betalen. Voor de keren dat ze wel thuis kookt (nou ja koken?) heeft ze een elektrische kookplaat
• Mini's van verzorgingsproducten die je gratis krijgt, gebruiken.
• Dumpsterdiven, misschien niet jouw ding, maar ze zocht wel heel slim in bakken bij luxe winkels.

Rottige krent
Daarna was er een man die zijn gezin echt niks gunde. En dat vind ik echt belachelijk. Zuinig leven doe je naar mijn idee om juist het beste voor jezelf en je gezin te kunnen doen. D'r stond nauwelijks een meubelstuk in huis. Uit eten voor zes, maar betalen voor 3 borden eten en die dan volstouwen, zodat er 6 van kunnen eten. (Dat je een jong kind met je mee laat eten, oké, maar hij had geen kleine kinderen.) En vervolgens gaan zitten kwijlen bij je spreadsheet en kijken hoeveel geld je lekker op de bank hebt staan. Yuk!

Toen nog een jonge gast die het toilet maar één keer in de week doorspoelde. Sorry hoor, maar opgevangen water gebruiken om je plas weg te spoelen oké. Maar je grote boodschap een week opsparen? Bah, bah!

Nummer 3
Meer van hetzelfde. De redelijk ge-eikte consumindertips, maar ook één die ik nog niet kende. Een timer op je vriezer zetten, zodat hij een aantal uren per dag niet aan staat. Zij had 'm 12 uren aan en 12 uren uit. Ik weet niet of ik me daar comfortabel bij zou voelen, maar bijvoorbeeld 's nachts 6-8 uren uit, lijkt me geen probleem, zolang je vriezer goed vol zit en je 'm dicht laat.

Dwangmatig
Wat ik irritant vind aan de meeste van de mensen die voorbij komen in deze serie, is dat het zuinig zijn het doel geworden is. En niet meer een middel om bijvoorbeeld een groot gezin te draaien, uit de schuld te komen, een huis af te betalen, te sparen voor het een of ander, minder te kunnen werken, om het milieu te ontzien of gewoonweg om rond zien te komen van een klein inkomen.

Deze mensen lijken alleen maar bezig met geen geld uitgeven, om het geen geld uitgeven. Het doel is alleen maar geen geld uitgeven. Een soort dwangmatigheid die voor mijn gevoel niet gezond meer is. Vooral omdat al dat geld wat ergens doelloos op een bankrekening blijft hangen, niet mee kan als je dood gaat. Nutteloos dus.

Als je een voorraad wilt opbouwen ‘voor het geval dat’, maar je wilt ‘m ook gewoon gebruiken (en weer aanvullen), omdat je geen gedoe wilt met kilo’s eten die je misschien nooit op zult eten, dan vraagt dat een andere manier van menu-planning. In plaats van de folder nakijken op wat er in de aanbieding is, kijk je wat je kunt maken vanuit je voorraad en de 'voorraad' in je regio.

Eten in goede en slechte tijden
Maar wat wil je dan in je voorraad hebben? Met ander woorden: wat wil je eten? Zowel in goede tijden, als in slechte tijden? Sharon Astyk van het boek ‘Independence days’ kiest ervoor om haar voeding zwaar te laten leunen op granen en peulvruchten (makkelijk en lang te bewaren) en op de groenten uit haar moestuin, aangevuld met wat vlees, eieren (eigen kippen) en melkproducten (van eigen geit).

Als je de vraag ‘wat wil ik eten?’ beantwoord hebt, kun je kijken hoe je dat omzet in voorraad in eigen huis, moestuin (op balkon) en kopen van lokale boeren en tuinders en/of het opzetten of deelnemen aan een lokaal voedsel-initiatief. Je eigen voedselvoorziening ‘veilig stellen’ houd in dat je niet alleen wat op voorraad hebt, maar ook dat lokale voedselvoorziening sterk is. We kunnen tenslotte niet allemaal een koe in de achtertuin hebben of een moestuin voor vier personen op het balkon.

Wat willen wij eten?

1. Groenten, veel, het liefst vers en gefermenteerd (zoals zuurkool).
2. Fruit, ja lekker, bij voorkeur vers, maar ook gedroogd, zoals rozijnen en vijgen.
3. Peulvruchten, met mate.
4. Graan, met mate en na het zien van deze lezing geen moderne tarwe meer.
5. Vlees en vis, voldoende.
6. Olie en andere vetten.
7. Eieren.
8. Kaas en andere melkproducten.
9. Noten, zaden en pitten.
10. Kruiden, specerijen, zout en andere smaakmakers.
11. Koffie, thee, cacao.
12. Honing en overig.

Ready, steady, cook!
Voor mij maakt het niet zoveel uit wat we in huis hebben. We lusten eigenlijk alles en ik kan overal wel wat van maken. Maar niet iedereen heeft die vaardigheid. Daarom kan het handig zijn om een lijst te maken van gerechten die jij en je gezin graag eten en die op breken in losse onderdelen, om te zien wat je in je voorraad kunt opnemen.

Uitgangspunt is voor mij dat ik niet alvast ga eten alsof het al ‘crisis’ is en alles ‘op de bon’ of slecht te krijgen zou zijn. In de loop van de tijd zal ik over de bovenstaande 12 punten iets schrijven. Al schrijvende, doende en uitproberende bouw ik langzaam een voorraad op en versterk ik mijn kennis over en gebruik van lokale voedselproducenten. Wie weet wat ik onderweg nog allemaal leer en ontdek. Later zal ik ook ingaan op zaken als watervoorziening, koken als je geen gas en elektra hebt, maaltijden zonder te koken, etc.

Misschien wil je ook lezen: 
Voorraad: Intro

Wat ben ik blij met mijn nieuwe okselsmeersel! Sinds mijn 16e heb ik klotsende oksels. Van die lekkere natte plekken, die aan het einde van de dag gaan stinken. En op een gegeven moment kon je de shirts weggooien, want dan kreeg ik de geur er niet meer uit (nee, ook niet met allerlei kunst en vliegwerk).

Ik probeerde eindeloos veel deo's uit. De één nog agressiever en giftiger dan de andere. Maar ja, je wilt wel. Want die hele natte plekken is eerlijk gezegd geen gezicht als je stil zit achter je bureau. Als je aan het houthakken of sporten bent is het een ander verhaal... Uiteindelijk bracht een 48-uurs deo soelaas voor 24 uur.

Maar elke keer zat ik er toch wel mee dat ik die rommel weer onder mijn oksels smeerde. De chemicalieën trekken lekker via de huid je lichaam in. En in je oksels zitten een paar belangrijke lympheklieren en er bestaat ook zoiets als lympheklierkanker.....

Natuurlijke deodorant
Nu probeer ik eigenlijk alles wat in GELUKKIG staat uit. Je wilt je lezers tenslotte niet opzadelen met onzin. Zo ook de deo op basis van kokosolie en baking soda (soort zout). Nu ik het langere tijd gebruik, kan ik met nog meer overtuiging zeggen dat het werkt voor mij.

Het is in de koudste wintermaanden wat onhandig, omdat met deze temperaturen de crème nogal hard is. Maar als het iets warmer is smeert het prima (tijdens hittegolven wordt het vloeibaar.) Het geeft een schurend gevoel als je het onder je armen smeert, maar irriteert niet. En hoewel er nog steeds wat vocht te zien is als ik mijn armen optil, zijn het niet meer die enorme plekken van ooit (die je toen ook zag, zonder mijn armen op te tillen!). En ook op geurgebied gaat het heel goed. Net zo goed als met de 48-uurs deo.

Het recept
4 eetlepel virgin kokosolie
2 eetlepel maïzena (of arrowroot, als je gevoelig bent voor maïzena)
2 eetlepels baking soda
Een paar druppels lavendelolie

Prak het geheel goed doorelkaar met een vork in een kommetje en doe het in een schoon potje. Elke ochtend een beetje onder je schone oksels smeren. Geen garantie dat het bij jou ook werkt, maar misschien het proberen waard.

(Dit recept stond in de GELUKKIG van maart 2013)

Nu is het Cyprus, wie is de volgende? En tot wanneer gaan we het volhouden om miljarden in bodemloze putten te storten voordat de hele boel als een kaartenhuis instort? Ik weet niet. Het kan meevallen, maar ook tegenvallen. Ik wil graag iets doen, voorbereid zijn op eventueel nog slechtere tijden. Maar ik wil niet dat het mijn leven beheerst.

Bunkers bouwen en voor 25 jaar gevriesdroogd spul inslaan, daar begin ik niet aan. En als het allemaal te erg wordt, dan ga ik op een gegeven moment maar gewoon dood. Jammer, maar helaas. Je kunt je ook niet op alles voorbereiden. En wie zegt me gegarandeerd dat we echte ellende krijgen en wanneer dan? Over 6 maanden, 2 jaar, 5 jaar, 25 jaar? En toch...al dat gedoe met die banken en die miljarden die in het luchtledige verdwijnen, het zit me niet lekker. Een paar flinke graan-misoogsten en wat politieke onrust erbij en de rapen zijn gaar. Maar wat dan wel?

Realistisch uitgangspunt
Ik heb een paar keer naar Doomsday Preppers van National Geographic en iets over preppers in de UK gekeken. Van het meeste wat ik daar zie, krijg ik de kriebels. Mensen zijn er dag en nacht mee bezig en het kost hun heel veel geld. Schieten en elkaar afslachten voor een paar blikken bruine bonen zie ik ook niet zitten. En stel je bereid je voor op scenario X, Y en Z, blijkt het uiteindelijk scenario M te zijn. Da’s balen! Zit je met een huis vol blikvoer en water, moet je geëvacueerd worden.

Toch was er één iemand die wel een realistische kijk op de zaak had. Die zei zoiets als: “Uiteindelijk raakt alles op. Maar wat we nu aan voorbereiding doen, zorgt ervoor dat we bij grote veranderingen (economisch of anders) wat langzamer kunnen wennen aan de nieuwe situatie. We kunnen nog een tijd eten en drinken etc. en relatief langzaam zoeken naar een nieuwe manier van (over)leven.” Hij zag het als een soort stootkussen of vangnet om de eerste klap wat te verzachten. En daar kan ik me wel in vinden.

Praktisch
Uiteindelijke komt het in mindere tijden neer op je basisbehoeften, drinkwater en water voor zaken als toilet doorspoelen en (af)wassen, eten en brandstof om op te koken, onderdak en als het kan een beetje warmte. Hoe organiseer je dat nu, voor het geval dat, zonder heel je leven op zijn kop te zetten. Volgens Sharon Astyk is de beste manier om nu je leven al minder afhankelijk te maken van industrie en politiek. Ze beschrijft haar ideeën daarover en hoe zij dat praktisch doet in haar boek ‘Independence Days’.

Hoe?
Sharon geeft in haar boek verschillende ideeën. Het meest gaat over eten. Ook wel logisch, want wat ben je zonder eten? Om een paar zaken te noemen:

• Verbouw je eigen eten en/of koop lokale producten. Bewaar die op zo’n manier dat het zo min mogelijk energie kost. Hierdoor word je minder afhankelijk van fabrieksmatige land- en tuinbouw en veeteelt. Door gewoon je voorraad op te eten en elke jaar weer dezelfde cyclus van groenten verbouwen of kopen, inmaken en het in bulk, zoveel mogelijk lokaal, kopen van andere zaken, zit je nooit met oude voorraad. En je werkt meteen aan een duurzamere voedselvoorziening in jouw regio.
• Leef zuinig en eenvoudig, zodat je met zo min mogelijk toe kunt.
• Gebruik nu al energiezuinige en andere duurzame zaken, zoals een zonne-oven, een zonnelamp, een waterput etc. Sla ze niet op of leg ze niet aan voor ‘ooit’, maar maak ze of koop ze en gebruik ze meteen.

Individuele rampen
Hoewel Sharon zich ook zorgen maakt om wat er op economisch gebied gaande is in de VS, geeft ze ook aan dat ‘rampen’ niet massaal hoeven te zijn. Denk aan werkloosheid of andere reden dat je inkomen drastisch achteruit gaat. Met een eenvoudige levensstijl, wat eten op voorraad en een moestuin heb je dan al een aantal streepjes voor.

Wij maakten mee dat de stadsverwarming midden in een vorstperiode kapot ging ( duurde 2-3 dagen afhankelijk van waar je woonde) en een andere keer een waterleiding in de straat die geknapt was (middag en avond). Anderen hebben misschien een langere periode zonder stroom gezeten. En zeker als dit soort dingen meer dan een paar uur of een dag duren, is het toch wel fijn om wat alternatieven te hebben.

Concreet
Het idee om het voorbereid zijn gewoon in te passen in de dagelijkse leven spreekt me wel aan. Niet teveel aparte dingen ‘voor het geval dat’, maar je leven zo inrichten dat je toch aardig uit de voeten kunt ‘in het geval dat’. Het idee van bulk inkopen spreekt me ook aan, omdat het scheelt in tijd die je besteed aan het boodschappen doen. Ik was al begonnen met wc-papier en tandpasta etc. vanwege de tijdsbesparing en de rust die het geeft in je hoofd. Hoe dit verder voor ons, in onze situatie, vorm zou kunnen krijgen, daar ga ik nog eens stevig over nadenken. Je hoort er vast in de loop van de tijd meer over.

Ik heb een haat-liefde verhouding met lijstjes. Aan de ene kant geven ze me een overzicht van wat ik wil doen en hoef ik wat ik opgeschreven heb niet meer te onthouden. Aan de andere kant krijg ik het idee dat ik NOOIT meer 'iets leuks' (wat dat ook zijn moge, want mijn werk is eigenlijk alleen maar leuk) kan doen en dat het NOOIT af komt en dat ik ALTIJD maar aan het werk ben (werk-werk of huishoudelijk werk). Dat geeft een gejaagd, beklemmend en soms licht paniekerig gevoel.

Dat ik 'last' heb van mijn lijstjes zit in mijn hoofd. Die lijstjes zijn maar stukjes papier met letters erop, dus die kan ik niet de schuld geven. Wat ik denk bepaalt voor een groot deel wat ik voel. Dus als ik mezelf anders kan leren denken, voel ik me ook anders. Dit idee is uitgewerkt in de RET methode (en andere vergelijkbare methoden). RET staat voor Rationeel-Emotieve Therapie.

Wat je doet, is eerst een analyse maken van de situatie. Dat geeft inzicht. Daarna bedenk je wat je anders zou willen en hoe je dat kunt doen. En daarna is het oefenen met vallen en opstaan, totdat een nieuw patroon is ingesleten. Hier de analyse voor deze situatie:

A: Gebeurtenis, de situatie
Lijstjes maken van wat ik wil doen.

B: Gedachten, wat je denkt

• Dit komt NOOIT af.
• Ik ben ALTIJD maar aan het werk.
• Ik kan NOOIT meer 'iets leuks' doen.

C1: Gevoelens, wat je voelt
Gejaagd, beklemmend en soms licht paniekerig gevoel.

C2: Gedrag, wat je doet
Geen lijstjes maken, zodat de 'druk van de ketel' is. Met als gevolg dat ik 'het gevoel' heb, alle tijd te hebben. Met als gevolg daarvan dat ik veel te relaxed ben en te weinig doe en achter de feiten aan begin te lopen, waardoor het gejaagde, beklemmende en soms licht paniekerig gevoel juist erger wordt.

D: Nieuwe gedachten

• Alles wat ik afstreep is af!
• Door de lijstjes doe ik meer in minder tijd,
• dus houd ik tijd over voor dingen die geen prioriteit hebben, de 'leuke dingen'.

E1: Wat je zou willen voelen.
Niet dat gejaagde, maar ook niet zo relaxed dat ik niks meer doe. Maar een ontspannen 'werk-gevoel', een 'gewoon-lekker-bezig-zijn' gevoel.

E2: Wat zou je willen doen.
Lekker mijn lijstjes afwerken en in een normaal tempo aan het werk zijn. En niet te 'relaxed' (zeg maar gerust te traag) werken en dan weer moeten rennen om het allemaal weer recht te breien.

RET iets voor jou?
RET is een hele prettige manier om met iets aan de slag te gaan waar je nu last van hebt, waar je nu vastloopt, zonder in je verleden te graven. Lekker concreet de analyse maken, bedenken wat je anders wil en gaan oefenen. Het is toe te passen op heel veel situaties, zoals allerlei soorten angsten, perfectionisme, geen nee kunnen zeggen, telkens teleurgesteld en/of gefrustreed zijn, etc. Er zijn verschillende boeken over geschreven, zoals 'RET op een rijtje' van Albert Ellis (de bedenker) en A. Baldon & 'Moeten maakt gek' van Albert Ellis. (Te vinden in de bieb?)

Er zijn ook RET-cursussen en therapeuten (gewoon even googelen voor iets bij jou in de buurt). Heel handig om de methode goed onder de knie te krijgen. Want in het begin kan het knap lastig zijn om het verschil tussen feiten, denken en gevoel helder te krijgen.

Zo, net terug van een lang weekend naar zwager en schoonzus in Genève. Vrijdag heerlijk met z'n tweeën door de stad geslenterd en in de zon gezeten. Zaterdag gingen de mannen naar de autoshow. (Daar zagen ze onder andere deze leuke elektrische 1-persoonsauto.) Mijn schoonzus en ik gingen naar de markt net over grens in Frankrijk. Geweldig! Stapels gedroogde worst en bergkaas. Mooie groenten, zoals joekels van paprika's, verschillende soorten tomaten, allerlei bladgroenten die ze hier niet standaard verkopen (zoals mosterdblad), vier verschillende kleuren wortels, allerlei raapjes en bieten en uitgebreide viskramen, stapels gedroogd fruit en noten en nog veel meer.

Voor het eten, zou ik best in Frankrijk willen wonen. Of in Zwitserland, want daar houden ze ook van puur en kwaliteit. Zoals het brokstuk pure chocola met hazelnoten die we kochten in een sjieke chocolade-winkel. Uiteraard niet 'budget' (en niet gezond), maar zo intens genieten! De hazelnoten waren eerst geroosterd en daarna dunnetjes door de karamel gehaald en daarna overgoten met een hele fijne pure chocolade. Ik eet dus liever twee keer per jaar zulke chocolade, dan elke week iets met chocola.

Lekker en puur, hoeft niet duur!
We aten vrijdag gestoofde witte kool met partjes appel. Heerlijk, eenvoudig, maar net even anders. Ga ik binnenkort ook eens doen. Zaterdag stond er in de oven gebakken aubergine met yoghurtsaus op het menu, ook een aanrader. Kortom een heerlijk weekend inclusief kook-inspiratie.

... Geen geld
... Geen baan
... Geen tijd
... Geen probleem!

Dat is de titel van een boek van Esther Jacobs dat op mijn (spreekwoordelijke) nachtkastje ligt. Op de achterflap staat dat ze geen baan, geld, rijke familie of andere zekerheid heeft. Toch zamelde ze miljoenen euro's in voor goede doelen (Coins for Care), woont ze op een tropisch eiland en werkt slechts een paar maanden per jaar...

Hoe doet ze dat toch? Niet dat ik op een tropisch eiland hoef te wonen, maar ik heb zo mijn eigen wensen. Hier alvast de inhoudsopgave, die op zich al genoeg stof tot nadenken geeft. Als het boek uit is, laat ik weten wat ik ervan vond.

1. Ik durf niet.
2. Dat is niets voor mij.
3. Ik moet aan mijn carrière werken.
4. Ik zou niet weten waar ik moest beginnen.
5. Ik kan het niet alleen.
6. Ik heb geen geld.
7. Dat heb ik al geprobeerd.
8. Ze nemen me niet serieus.
9. Ik heb een moeilijke jeugd gehad.
10. Ik heb geen tijd.
11. Wat ik wil, is onmogelijk.
12. Wat als het niet lukt?
13. Wat als het een succes wordt?
14. Het is goed zo, waarom veranderen?
15. Wat zullen anderen ervan denken?
16. Dit is niet het juiste moment.
17. Ik heb verantwoordelijkheden naar anderen toe.
18. Ik weet niet wat ik wil.

• Eten wat anderen niet opeten in een reataurant meevragen in een ‘doggybag’.
• Met ketchupzakjes (mosterd, suiker etc?) uit restaurants, je eigen ketchupfles vullen. Hij vraagt netjes of hij ze mee mag nemen.
• Keukenrol uitspoelen en hergebruiken (kan dus alleen bij die van (veel) betere kwaliteit).
• Tandpasta tube openknippen voor het laatste restje.
• Scherpen van scheermes aan de ruwe rand van een grote luciferdoos.
• Splitsen van het wc-papier.
• Poloshirt met vlek naar 2e hands winkel brengen. Na twee dagen, zonder vlek weer terugkopen voor een paar dollar, i.p.v de meer dan 10 dollar die hij kwijt zou zijn aan de stomerij.
• Dumpsterdiven (in het afval rondneuzen) voor cadeautjes voor z’n vrouw: verlepte rozen en een ongebruikte waterketel.
• Hergebruik van van een kaart die z’n vrouw eerder kreeg. Hij gebruik hem nu om haar te feliciteren met hun 25-jarig huwelijk.
• Rijst oprapen om te koken, van de stoep van het gemeentehuis/kerk.

• Wasbare doekjes als toiletpapier.
• Restjes ontbijtgraan verwerken in het brood.
• Zelf schoonmaakmiddel maken.
• Babysit-club met de buurt.
• Shoppen bij winkel waar veel aan of over de datum is.
• Salade uit het wild, met o.a. wilde bieslook.

• Kleingeld zoeken bij automaten en in gleuven van bankstellen etc. “Niet dat je rijk wordt daarvan, maar zo op de kleintjes letten zorgt voor een andere mindset, waardoor je anders met geld om gaat.”
• Een fiscal fast (financieel vasten) houden. Eén week helemaal geen geld uitgeven met als doel restjes opmaken en je creativiteit aanboren.
• Zeeprestjes in een oude panty en daarmee (jezelf) schoonmaken.
• Geld dat je vindt, is meer waard. Over elke cent die je verdient moet je eerst belasting betalen.
• Fietsen i.p.v. auto rijden.
• Hergebruik stofzuigerzakken
• Orgaanvlees eten (= goedkoper), of zoals in de aflevering geitenkoppen
• Een prop gebruikt aluminiumfolie in een leeg uien-netje stoppen en gebruiken als schuurspons.
• Hetzelfde met citrusschil en een beetje baking soda (of zout).
• Restje jam (of honing) met andere ingrediënten schudden tot een dressing/saus
• Stof uit je droger gebruiken om de open haard aan te steken.
• Wijn uit een pak overgieten in een duurder uitziende  fles.

TLC heeft een serie over 'Extreme Cheapskates' op het programma staan vanaf zaterdag 9 maart om 22.00. Althans dat staat in de TV-gids en hoorde ik op de vooraankondigingen. Op de website staat dat ze pas 16 maart om 22.00 beginnen met de serie. We zullen het zien...

Vroeger dachten we dat de aarde plat was en nog zo een paar van die dingen, waarvan we inmiddels weten dat het niet klopt. Zo hebben we ook het idee dat vegetarisme de wereld zal redden (of in ieder geval een belangrijke bijdrage zal leveren) qua milieu en wereldhonger. En veel feiten lijken dat te bevestigen.

Een nobel iets dus, om (flexi-)vegetariër te zijn of te worden. En toen kwamen er nieuwe inzichten, op basis van onderzoek. Het is even wennen. Maar deze Allan Savory is 180 graden gedraaid in zijn denken over grazende kuddedieren (die je ook kunt opeten). Hij heeft zelfs ooit een heel pijnlijke beslissing moeten nemen om een deel van de wereld te redden van 'verwoestijnisering', waar hij achteraf gezien vreselijk spijt van heeft. Maar de beslissing toen, werd gedaan op basis van de informatie die hij toen had. En zo doen we het allemaal. We nemen beslissingen op basis van wat we (denken te) weten. Dat kan ook niet anders.

(Deze video kwam ik op deze blog tegen)

Alweer voor de 7e keer organiseerden vriendinnen zondagmiddag een kledingruilfeestje. Deze keer waren er 15 dames als ik goed heb geteld.

Hoe werkt het?

• Je neemt goede dames- en kinderkleding mee & wat lekkers. Voor hangers en een aantal kledingrekken wordt gezorgd.
• Als je binnenkomt leg of hang je alles op de daarvoor bestemde plek, aangegeven met briefjes.
• Dan lekker theeleuten tot iedereen er is en alles op zijn plek ligt.
• Bepaalde gewilde (merk)items worden verloot.
• Iedereen gaat zoeken en passen. Gunfactor is belangrijk. Geen toestanden met krijsende vrouwen en scheurende kledingstukken dus. Willen meerdere mensen een bepaald item, dan wordt dat alsnog verloot.
• Aan het einde laat iedereen z'n top 3 vondsten zien en helpt iedereen met opruimen. Vóór het opruimen kun je eventueel kleding die je hebt ingebracht weer mee terug nemen en kleding meenemen voor familie / vrienden. De rest van de kleding gaat in overleg naar een goed doel. Dit keer naar een kledingbank in Zeeland.

Giller
Een vriendin trok een jasje aan dat ik had ingebracht. Terwijl ze het aan had, dacht ik: 'Shit, da's toch eigenlijk wel een heel leuk jasje, waarom heb ik dat in de zak gedaan?' Toen ze 'm niet wilde, heb ik 'm weer meegenomen. Dus blij met mijn eigen spul. Verder nog een topje, bloesje en een sjaal gevonden. En altijd weer leuk om te zien dat een andere blij is met jouw kleding.

Derde-, vierde-,  vijfdehands....
Sommige kleding komt in de loop van de jaren vaker voorbij. Het sterkste verhaal dit keer was een kinderbroekje van 10 jaar oud en nog steeds schattig. Het begint wat vaal te worden, maar werd wéér meegenomen voor een kind met de juiste maat.

Als degenen die nog plantuitjes van me tegoed hebben, geen interesse meer hebben, laat het dan weten. Heb je wel interesse stuur dan even je adres. Kan ik het afronden. Ander ligt het hier maar rond te slingeren.

Zijn ze niet weg a.s. zondag, dan wijs ik na het weekend twee andere gelukkigen aan.