Voorraad: groenten

Wij eten best veel groenten. ‘s Morgens verdwijnen er meestal twee winterwortels en een bietje of twee stengels bleekselderij in de sapcentrifuge. Lunch bestaat, zeker voor mij, vaak ook o.a. uit een portie groenten in de vorm van soep, restje van gisteren of één of andere salade. En dan ‘s avonds ons kommetje gefermenteerde groente en de meestal een royale portie gekookte groente of salade bij ons stukje vlees of vis. Als we ‘s avonds rijst, gierst, quinoa of (zoete) aardappel eten is de hoeveelheid iets kleiner.

Hoeveel nodig?
Laten we zeggen dat we het sapcentrifuge-gedoe laten zitten in tijden van crisis, dan kom ik toch zeker nog wel op zo’n 0,5 - 1 kg groente per dag voor ons tweeën. Sla is wat lichter, maar een bloemkooltje gaat hier met z’n tweeën vaak (bijna) in één keer op. Neem nu uien, die gebruik ik bijna dagelijks, dus daar eten we er per jaar maar zomaar 300 van. Hoeveel zitten er ongeveer in een kilo, van een iets groter formaat uien? Een stuk of 6-7? Dan heb je het per jaar toch over zo’n 40 tot 50 kilo uien die we met z’n tweeën wegwerken. Dat heb je niet zo in de gaten als een om de 2-3 weken een zak van 2,5 kilo koopt.

Hoeveel voorraad?
Hoeveel voorraad wil ik eigenlijk hebben? En hoeveel heb je werkelijk nodig? De supermarkten hebben kleine voorraden. Dus als de aanvoer tijdelijk stilstaat, zijn ze binnen een (aantal) dag(en) in ieder geval door hun versspullen heen. En binnen een week waarschijnlijk door al het eetbare spul. Duurt de crisis, in welke vorm dan ook, langer dan neem ik aan dat de Nederlandse overheid iets gaat doen. Maar ik heb geen idee of ze voedselvoorraden hebben en hoeveel en wat.

Mijn idee is om voor 14 dagen eten in huis te hebben, dat we zonder koken kunnen eten. Denk aan crackers, een pot pindakaas, augurken, blikje zalm etc. Als ik nu zou inventariseren, zou ik best al eens een heel eind kunnen komen. Je eet misschien wat vreemde maaltijden en niet zoveel als je gewend bent, maar hé, in een echte crisis is het vooral zaak om op de been te blijven. Voor de rest is mijn streven om eerst maar eens wat bewaarmethodes uit te proberen, voordat ik 30 kilo wortels bestel en er achter kom dat ze in de garage maar 6 weken goed blijven in plaats van de geplande 12. Houdbare zaken wil ik wat meer in bulk gaan kopen (was ik toch al van plan), dat bespaart een beetje geld en vooral tijd.

Terug naar de groenten
Er zijn verschillende manieren om groenten te bewaren. Denk aan invriezen, drogen, wecken, inmaken in azijn en/of olie, zouten, op een koele plek of door ze gewoon in de tuin te laten staan, maar dan te beschermen met een laag van het een of ander.

Invriezen
Ik heb al eerder eens gedacht of we niet beter een grotere vriezer kunnen aanschaffen. Maar zo’n ding kost stroom en als hij uitvalt en dat duurt lang genoeg, dan zit je. We houden het bij het vrieskastje wat we hebben en dat gebruiken we vooral voor vlees.

Drogen
Iets wat ik eerlijk gezegd nog nooit gedaan heb met groenten is ze drogen. Gedroogde groenten nemen relatief weinig plaats in en wegen weinig. Ideaal voor kamperen. In Nederland is het vaak te vochtig om groenten (alleen) in de zon te drogen. Maar er zijn meer opties, o.a. een zonneoven, in de auto op een zonnige dag, de oven en boven je kachel (in de herfst, niet midden in de zomer). Hier wil ik wat mee gaan experimenteren. In eerste instantie denk ik aan paddestoelen en tomaten.

Wecken
Na invriezen, schijnt wecken het meeste energie te kosten. Eerlijk gezegd zou ik maar één groente kunnen bedenken die ik eventueel zou wecken: sperziebonen. (Oké, en gezeefde tomaten en appelmoes.) Maar sperziebonen uit pot vind ik niet zo heel lekker. Dus is het dan de moeite waard, of kies ik ervoor om ze alleen in het seizoen te eten.

Natuurlijk kun je ook bijvoorbeeld rode kool wecken, wortels en bieten. Maar die kun je ook allemaal koel wegleggen in de schuur of ingraven in vochtig zand. Wat me opvalt bij weckrecepten, is dat er nogal wat ‘dubbel’ wordt gedaan. Bijvoorbeeld jam wecken, of zoetzuur wecken. Volgens mij doe je dan dubbel werk.

Azijn/olie
Denk aan augurken, uien en gemengde groenten in het zuur. Maar ook aan chutney, salsa en ketchup. In olie kun je bijvoorbeeld halfgedroogde tomaten bewaren, fetakaas en paddestoelen. Lekker als smaakmakers. In deze categorie wil ik ook wat experimenteren.

Zout/fermentatie
Echt inleggen in zout, zoals snijbonen in het zout, doen we met groenten bijna niet meer. Ze schijnen erg zout te worden en weinig smaak en vitaminen te hebben. Wel gebruiken we nog zout om groenten te fermenteren, denk aan zuurkool. Maar ook groenten in het zuur, waar tegenwoordig azijn voor gebruikt wordt, kun je maken met behulp van fermentatie. In deze categorie wil ik zeker meer experimenteren. En in zout ingelegde citroenen ga ik ook weer eens maken.

Koele plek
Uien, knoflook en pompoenen kunnen bewaard worden op koele kamertemperatuur. Geen probleem dus voor de gemiddelde consuminderaar. In een onverwarmde garage of schuur kun je goed kool, wortelgroenten en knolgroenten bewaren. Er zijn ook allerlei ingraafmethodes (inkuilen) waar ik me eens in zou kunnen verdiepen. Een kast op een (afgesloten) balkon kan ook dienst doen als ‘kelder’. Zorg wel voor voldoende ventilatie, i.v.m. vocht, zou ik zeggen. Heb je een balkon op het westen en regent het altijd in, dan is het misschien te vochtig. Probeer kleine hoeveelheden uit en check regelmatig.

In de tuin
In het seizoen kun je natuurlijk gewoon vers uit eigen tuin eten. Nu hebben we een strook als minimoestuin, maar als het nodig is kan er nog meer tuin omgespit worden. Groenten als sla en spinazie kun je heel vroeg en heel laat zaaien. En er kan ook heel wat in je tuin blijven staan. Denk aan boerenkool en spruitjes. Maar ook prei, wortels en pastinaken kunnen in de grond blijven, eventueel met wat bescherming. Ik ben benieuwd wat de minimoestuin gaat opleveren. In ieder geval niet voldoende om ons een heel jaar van groenten te voorzien.

Leveranciers in de omgeving
Het is handig om te weten wat er allemaal in je omgeving geteeld en verkocht wordt. In geval van nood kun je dan bij deze leveranciers kijken of ze nog wat te bieden hebben als de supermarkt leeg is. En door nu al bij ze te kopen stimuleer je de lokale economie. Vaak is direct bij de boer kopen een stuk goedkoper en verser. Hier ‘om de hoek’ kan ik terecht voor asperges en aardbeien en later in het seizoen voor zaken als wortels, kool, prei en aardappelen.

Op fietsafstand weet ik zo uit mijn hoofd ook een champignon-, witlof-, tomaten- en paprikakwekerij te vinden. Ik heb bij deze leveranciers nooit wat gekocht, maar kan wel eens uitzoeken of ze aan huis verkopen en dat dan eens doen.

Dus...
Ik vind het nog best een klus om te zoeken naar een gebalanceerde manier van voorraad aanleggen, zonder dat het een voorraad is om de voorraad. Maar door niks te doen gebeurt er niks. Door dingen op een rijtje te zetten en uit te proberen, groei ik er langzaam in (denk ik).

Voorraad: Intro
Voorraad: Waar beginnen?